MIME-Version: 1.0 Content-Type: multipart/related; boundary="----=_NextPart_01C74EF2.A32C9A90" This document is a Single File Web Page, also known as a Web Archive file. If you are seeing this message, your browser or editor doesn't support Web Archive files. Please download a browser that supports Web Archive, such as Windows® Internet Explorer®. ------=_NextPart_01C74EF2.A32C9A90 Content-Location: file:///C:/DD5AC54E/FELIKS-MENDELSSOHN.htm Content-Transfer-Encoding: quoted-printable Content-Type: text/html; charset="us-ascii"
|
|
DZIECIŃSTWO.
Rodzicami naszego bohatera byli Abraham i Lea Mendelssohn-Bartholdy. Warto tu wspomnieć o historii tego nazwiska. Otóż byli rodziną żydowską, jednakże krótko po przyjściu na świat ich dzieci przyjęli chrz= est i zostali katolikami, (na co miała główny wpływ obiet= nica rządu niemieckiego wydana w 1812 roku dotycząca zapewnienia Żydom równych praw "w zamian" za nawrócenie). = Brat Lei zmienił wtedy żydowsko brzmiące nazwisko Salomon na Bartholdy, a w wyniku późniejszych komplikacji Mendelssohnowie przyjęli nazwisko to jako drugi człon swojego.
Młodzi przez siedem lat mieszkali w Hamburgu, a w 1= 813 roku w wyniku blokady kontynentalnej Napoleona uciekli do Berlina. Ojciec był bankierem, powodziło im się bardzo dobrze.
Dzieci miały wspaniałe warunki do rozwoju. W d= omu kładziono duży nacisk na kulturalne ich wychowanie. Fanny i Felik= s od najmłodszych lat przejawiali niespotykany talent, zwłaszcza muzyc= zny. Pierwsze zajęcia muzyki prowadziła z nimi matka - były to le= kcje gry na fortepianie. Rodzice zadbali też o rozwijanie innych zdolno"= 7;ci swych pociech - rysunku (Feliks znakomicie rysował), tańca, gimnastyki i pływania.
W 1816 roku ojciec, wyjeżdżając w sprawach służbowych do Paryża zabrał ze sobą całą rodzinę. Tam dzieci (11-letnia Fanny i 7-letni Feliks) miały okazję przez kilka miesięcy pobierać lekcje u znanej zawodow= ej pianistki - Marii Bigot. Zaś po powrocie do domu z Berlinie do lekcji fortepianu zaangażowano Ludwika Bergera.
Feliks i Fanny bardzo się kochali; niektórzy wątpią nawet, czy Feliks kiedykolwiek pokochał inną kobietę tak mocno jak siostrę. Doszło do tego, że gdy dzieci stały się dorosłe, czyniono kąśliwe uwagi o możliwym małżeństwie pomiędzy rodzeństwem.
Państwo Mendelssohnowie oprócz wyżej wymienionych mieli jeszcze dwójkę dzieci. W trzy lata po Feliks= ie urodziła się Rebeka, a w 1813 syn - Paul.
Mały Mendelssohn uznany został po pewnym czasi= e za cudowne dziecko, podobnie jak Chopin czy Mozart. Z tym ostatnim często był porównywany. Obaj od najwcześniejszych lat przejawiali talent, pisali utwory muzyczne, występowali publicznie. Wolfgang Mozart jednak rósł w atmosferze dworskich występów, poddających próbie jego muzyczny talent, natomiast ojciec Felik= sa za wszelką cenę chciał uchronić syna przed zbytnim rozgłosem i pochlebstwami, które mogły przewróci= 63; małemu w głowie.
Abraham posłał 10-letniego syna do Singakademi= e - prestiżowej szkoły muzycznej w Berlinie, mając na względzie, że jej dyrektorem jest Karl Zelter - najznakomitszy w mieście nauczyciel teorii muzyki. Ten właśnie człowiek uczył Feliksa zasad harmonii, kontrapunktu i kompozycji oraz sprawował ogólną pieczę nad jego studiami muzycznymi. Ogólnie rzecz biorąc był odpowiedzialny za muzyczne wychow= anie chłopca.
To on przedstawił dwunastolatka słynnemu, ponad 70-letniemu poecie Goethe'mu. Zdarzyło się to przy okazji pobytu Zeltera w Weimarze, gdzie Goethe mieszkał. Kilka tygodni wcześniej pisał do poety w liście o utalentowanym chłopcu, "synu Żyda, który sam Żydem nie jest"; a kilka wersów dalej: "Jakże byłoby dziwne, gdyby syn Żyda okazał się artystą". To budzące kontrowersje zdanie nie mia= 22;o jednakże na celu złośliwości, faktycznie - Mendelssohn był pierwszym Żydem wsławionym w niemieckim świecie muzycznym. Goethe bardzo polubił chłopca, uwielbiał słuchać utworów w jego wykonaniu, co często doprowadzało do tego, że chłopak grał kilka godzin bez dłuższych przerw. Pisał w listach do rodziców, że jego codzienne fortepianowe próby trwają nie krócej ni= 380; cztery godziny, a niekiedy gra nawet przez osiem godzin.
Swój najwcześniej datowany utwór
napisał na urodziny ojca,
W wieku zaledwie 17 lat napisał uwerturę do szekspirowskiego Snu nocy letniej. Uważa się ją za uwerturę do całej dalszej twórczości kompozytora.
Mendelssohn był bardzo krytyczny wobec swojego tale= ntu, także jako dziecko. Zawsze wolał wysłuchać konstruktywn= ych uwag niż niepotrzebnych pochlebstw, pomimo tego jego słuchacze nie mogli powstrzymać się od zachwytu. Dzięki temu już jako dojrzały kompozytor nie pysznił się swoją twórczością, a każdy utwór długo dopracowywał. Przykładem może być Symfonia Włos= ka, z którą długo zwlekał z wydaniem drukiem, wcią= 380; cyzelował, poprawiał. W końcu symfonia została wydana już po śmierci artysty.
TWÓRCZOŚĆ=
W
ŻYCIU DOROSŁYM.
Feliks Mendelssohn był kompozytorem, który w znaczącym stopniu przyczynił się do popularyzowania muzyki J= ana Sebastiana Bacha. Bowiem tego XVII wiecznego kompozytora zaczęto doceniać dopiero w XIX wieku. Uwielbienie, szczególnie do fug B= acha zaszczepili w małym Feliksie rodzice. Karl Zelter, nauczyciel Mendelssohna, także eksperymentował z muzyką Bacha. Jako nas= tolatek nasz bohater szczycił się wykonywaniem utworów kompozytora, najczęściej grał Pasję wg św. Mateusza. W 1= 828, 19-letni Feliks coraz bardziej zagłębia się w studiowanie dzieł J. S. Bacha. Wkrótce uzyskuje pozwolenie od Zeltera na publiczne, oficjalne wykonanie Pasji. Rozpoczynają się próby, na których zdumiewa wszystkich dyrygowaniem ...bez partytury. Pół roku później odbywa się koncert= , na którym Pasja wg św. Mateusza zostaje wykonana z wielkim powodzeniem.
W tym samym roku powstaje ważny utwór, tzw. kompozycja "morska". Feliks tworzy ją pod wpływem zachw= ytu nad morzem (Bałtyckim zresztą). Miał to być "wielki utwór instrumentalny Cisza morska i szczęśliwa podróż, oparty na poematach Goethego i w pełni jego (Goethego) warty" - jak donosiła Fanny w jednym z listów.<= /span>
W roku 1830 Feliks przygotowuje się do wydania zeszytów ze swoimi utworami, w których szczególne miej= sce zajmują kompozycje jego siostry Fanny.
Mendelssohn dużo koncertuje - zarówno wykonu= je utwory na instrumentach jak i dyryguje. Zdarzały się sytuacje, ki= edy musiał zastąpić nawet muzyka grającego na kotłach. Tworzy też bardzo wiele, ma wyjątkowe zamiłowanie do pisania muzyki do dzieł Szekspira - oprócz wspomnianego Snu nocy let= niej także do Burzy.
PODRÓŻ.=
W 1829 roku wyjechał do Szkocji, gdzie spodziewa= 22; się znaleźć atmosferę sprzyjającą komponowani= u. Inspirację do swojej Symfonii Szkockiej znalazł w ruinach kaplicy, która niegdyś była świadkiem koronacji szkoc= kiej królowej Marii. Przy okazji pobytu w Anglii zwiedził także Walię. W grudniu tego roku powrócił na krótko do do= mu rodzinnego w Berlinie z okazji ślubu Fanny. Kilka miesięcy później miał wyruszyć w podróż po Europie= .
Odwiedził Monachium, Wiedeń, Wenecję i Florencję zanim dotarł do Rzymu gdzie zamierzał spędzić zimę 1830-31. W drodze do Monachium zatrzymał się w Weimarze u Goethego. Poeta długo nie wypuszczał go w dalszą drogę, chcąc "nacieszyć się" młodym przyjacielem. Mendelssohn tymczasem widział Goethego po raz ostatni, bowiem w dwa lata później (podczas których Feli= ks nie widział się z nim, chociaż miał okazję - mógł wyjechać na Sycylię, gdzie Goethe przebywał, jednakże na to nie pozwolił mu ojciec pokrywający koszty podróży) poeta zmarł.
W Rzymie powstała jego najsłynniejsza chyba Symfonia Włoska.
Wracając do domu 22-letni Feliks zwiedził tak&= #380;e Szwajcarię.
Będąc w 1831 roku w Paryżu Mendelssohn poznał Fryderyka Chopina. Muzyka Polaka głęboko go poruszyła. Bronił też "Chopinetta" (jak go żartobliwie nazywał) przed krytyką wirtuoza Kalkbrennera.
W styczniu 1932 roku do Francji dotarła epidemia ch= olery, która nie oszczędziła również Feliksa. Choroba jednak miała u niego wyjątkowo łagodny przebieg. Wkró= tce po tym kompozytor wyjechał do Londynu i miał już nigdy nie ujrzeć Francji.
Ostatecznie do domu Mendelssohn powrócił
STABILIZACJA.
Pasją wg św. Mateusza Mendelssohn zdobył serca rodaków. Zwrócono się do n= iego z prośbą o objęcie po Zelterze, który miał ju= 80; 70 lat i coraz trudniej było mu wypełniać obowiązki, kierownictwa nad Singakademie. Feliks w tym czasie odbywał podróże, jednak po powrocie (a także już po śmie= rci Zeltera) przyjął propozycję. Okazało się wtedy, że ma rywala na to stanowisko. Wieloletni zastępca Zeltera również domagał się kandydatury na kierownika szkoły. I to on w końcu zasiadł na jej czele.
W październiku 1833 roku wyjeżdża do Duss= eldorfu, aby objąć tam stanowisko Dyrektora Muzycznego. W tym czasie odbywał też wyjazdy do bibliotek w Kolonii, Bonn i Elberfeld w poszukiwaniu utworów starych mistrzów.
Feliks uczestniczył w powitaniu wjeżdżającego do miasta pruskiego następcy tronu, późniejszego Fryderyka Wilhelma IV. Organizował wtedy wraz= z niejakim Immermannem uroczystości powitalne, po niedługim czasie = obaj panowie postanowili wystawić kilka oper. Zniechęcili się jednakże stosunkiem publiczności do ich przedstawień. Po kil= ku występach Mendelssohn ostatecznie zaniechał wystawiania sztuk w dusseldorfskim teatrze.
"Okres dusseldorfski" przyniósł kompozytorowi natchnienie do napisania uwertury Piękna Meluzyna.
W 1834 roku Mendelssohn brał udział w Festiwalu Dolnej Nadrenii, gdzie spotkał się i jeszcze bliżej zapoznał z Fryderykiem Chopinem.
ŻYCIE W LIPSKU.
MAŁŻEŃSTWO.
Gdy Feliks miał 26 lat dostał propozycję objęcia kierownictwa nad orkiestrą Gewandhausu w Lipsku. Jak zwyk= le w takich sprawach naradził się tylko z ojcem. W końcu przyjął posadę. Orkiestra ta, choć mała, obsadzona była doświadczonymi i odpowiedzialnymi muzykami, którzy w krótkim czasie zaprzyjaźnili się ze swoim dyrygentem. Mendelssohn przełamał dotychczasową tradycję "wybijającego takt koncertmistrza", stał się "pedagogiem orkiestry i mistrzem interpretacji". Pod jego batut= 261; orkiestra Gewandhausu stała się wzorem dla całej Europy. Sam= emu Feliksowi życie upływało na pewno znacznie milej niż w Dusseldorfie, gdzie publiczność nie doceniała jego wysiłków, miał zatargi z Immermannem a na jego głowie spoczywała cała odpowiedzialność za teatr. Lipskiem był zachwycony.
Tutaj także odwiedzał go Chopin. Spędzali każdą wolną chwilę razem "na muzyce". Mendels= sohn powiedział wtedy: "Mnie jego (Chopina) gra na nowo oczarował= a... ma w sobie coś tak wyłącznie jemu właściwego...&qu= ot;.
W grudniu 1835 roku umiera ojciec Feliksa - Abraham. Ten= fakt powoduje wstrząs u młodego mężczyzny. Jego matka, otocz= ona córkami wraz z rodziną nie odczuwała takiej samotnośc= i, jak Feliks w swoim mieszkaniu w Lipsku, daleko od domu w Berlinie. Abraham = za życia nie chciał, aby jego syn poszedł śladami wuja i został na zawsze kawalerem; teraz to życzenie odrodziło si= 281; w umyśle Feliksa. Postanowił za wszelką cenę poszuka= 63; żony...
W marcu 1836 roku Mendelssohn został doktorem filoz= ofii honoris causa i magistrem sztuk pięknych Uniwersytetu Lipskiego - było to niezwykłe wyróżnienie jak na tak młodego człowieka, od niedawna dopiero osiadłego w tym mieście.
W tym samym roku, aby pomóc swojemu przyjacielowi, Schelblemu, Feliks poświęcił bardzo mu potrzebne wakacje, które zamierzał spędzić w Szwajcarii i Włoszech. Przebywał wtedy we Frankfurcie, a wydarzenia z tego okresu jakże bardzo przyczyniły się do dalszego życia kompozytora. Tam pr= zy okazji poznał swoją przyszłą żonę. Była = to córka Madame Elisabeth Jeanrenaud, żony pastora - Cecylia. Feli= ks zakochał się do szaleństwa i cały Frankfurt wkró= tce wiedział, że spędza wiele wolnego czasu z paniami Jeanrenaud. Cecylia nie była ani szczególnie muzykalna ani oczytana, często milcząca, bo niewiele miała do powiedzenia, choć= na pewno nie była głupia. Posiadała za to olśniewającą urodę. Ale Feliksowi wcale nie była potrzebna żona energiczna, żyjąca w ciągłym (jak o= n) napięciu - szukał właśnie kobiety spokojnej, łagod= nej i kojącej, u której mógłby znaleźć pocieszenie i podporę - takiej właśnie jak Cecylia.= p>
Mendelssohn trochę zwlekał z oświadczynam=
i.
Najpierw udał się na kurację do Holandii, a po powrocie
postanowił oświadczyć się. I został przyjęty.
Zaraz po oświadczynach jednak musiał udać się do Lipska,
aby poprowadzić pierwsze zimowe koncerty w Gewandhaus. Stosunki
między rodzinami zakochanych nie były zbyt radosne. Każdy z
klanów uważał, że ich dziecko mogło
znaleźć lepszą partię. Matka i siostra Feliksa stawa=
22;y
się zazdrosne, a i przyszła teściowa "sprawiała ty=
le
problemów, ile tylko mogła".
OSTATNIE LATA.
Gdy Mendelssohnowi powierzono, jako kapelmistrzowi lipsk=
iego
Gewandhausu, pieczę nad koncertami także w Berlinie,
powrócił kompozytor do wątku Szekspirowskiego. Wtedy to
Fryderyk Wilhelm IV (już król) zlecił mu komponowanie muzy=
ki
dla Berlińskiego teatru. Na imieniny króla powstała muzyka=
do Snu
nocy letniej, wykonana najpierw w Poczdamie
W grudniu 1844 roku Mendelssohn powierza swoją orki= estrę Gewandhausu swojemu przyjacielowi - Nielsowi Gade i przeprowadza się do Frankfurtu, gdzie mógł w spokoju tworzyć, porwany nieodpartą chęcią komponowania.
W ostatnich latach swojego życia Feliks bywał często w Anglii, na dworze królowej Wiktorii i księcia Alberta, których miał okazję poznać i którzy polubili go bardzo.
18 marca roku 1847 Mendelssohn ostatni raz dyrygował= ; w Gewandhausie.
Feliks Mendelssohn miał ciekawy "dar" - otóż zapamiętywał wszystkie nie tylko swoje, ale i zasłyszane utwory. Wystarczyło, aby raz wysłuchał kompozycji i nawet, kiedy nie podobała mu się ona potrafił ją potem odegrać. Młodemu angielskiemu muzykowi, który zapytał go kiedyś, czy zna wiele utworów Haendla miał odpowiedzieć: "Każdą nutę".
Kompozytor jednakże cierpiał coraz
częściej na bóle uszu, tymczasowe zapalenia ucha
prowadzące do krótkotrwałej głuchoty. Po ukończe=
niu
trzydziestu lat zaczął poważniej niedomagać na zdrowiu.=
Sam
kiedyś rzekł: "Nigdy nie dożyję sędziwego
wieku". I przepowiednia ta spełniła się po niedług=
im
czasie. Jesienią 1847 roku Fanny, siostra kompozytora dostała uda=
ru i
zmarła. To był wielki wstrząs dla Feliksa, z którego
już nigdy ostatecznie się nie otrząsnął. Gdy ostat=
ni
raz rozstawał się z ukochaną siostrą, ta robiła mu
wymówki, że dawno nie spędzali razem jej urodzin. Wtedy Fe=
liks
przyrzekł następne urodziny spędzić razem. Zanim jednak
nadeszły Mendelssohn także odszedł ze świata, można
więc powiedzieć, że dotrzymał obietnicy. Feliks zmar=
22;
(podobnie jak Fanny) na udar
Twórczość:
DZIE =
1;A
SCENICZNE:
·
O=
pery
Soldatenlebschaft (Żo= łnierskie miłostki). Opera komiczna w 1 akcie
(libr.: J.= L. Casper); 1820 17, 18, 1= 9
Die bezden Päda=
gogen (Dwaj pedagodzy). O=
pera
komiczna w 1 akcie
(libr.: J. L. Casper wg E. Scribe’a); 1821 18, 19
Die wandenden Komödianten =
(Wędrowni komedianci).
Opera komiczna w 1 akcie; 1821/22 20, 21
Der Onkel aus Bosto oder die bezden Neffen (Dwaj kuzyni). Ope= ra komiczna w 3 aktach; 1822/23 21, 24, 2= 6
Die Hochzeit des Camacho = span> (Wesele Camacha). Opera komiczny 2 aktach
(libr.: C.
Kligemann) op. 10; 1824/25
Heimkehr aus der Fredem = (Powrót obczyzny). Śpiewogra w 1 akcie op. 89;= span>
1829= 45, 46
Lorelei – =
fragment=
(libr.: E. Geibel) op.
89; 1847 135
· =
Muzyka teatralna
Uwertura do „<= span lang=3DPL>Ruy Blas” (Muzyka do dramatu V. Hugo) op. 95; 1839 98, 101, 151
Muzyka do „Antygony” Sofoklesa op. 55; 1841 105, 106, 107, 108, 12= 2, 151
Muzyka do „Snu nocy letniej” W. Szekspira op. 61; 1843 31, 121, 122, 124, 128, 136<= /span>
Muzyka do „Atalii” J. Racine’a op. 74; 1845 105, 126
Muzyka do „Sdypa w
Kolonos” <=
/i>Sofoklesa op.93;
MUZYKA W=
OKALNA:
·
O=
ratoria
Paulus (tekst: J. Schubring) op. 36; 1836 74, 85, 91, 95, 96, 107, 108=
, 133,
134, 136
Eliasz op. 70;&=
nbsp;
1846 131, =
132,
133, 134, 135, 136, 137
Chrystus – fragment=
op. 97; 1847 136
· =
Kontaty
Psalm LXVI; 1822 21
Magnificat D-dur na chór i orkiestrę; 1822 21<= /p>
Te Deum laudamus zum na chór 3-głosowy; 1826 &nbs= p; 31
Grosse Festmusik zu Dϋrerfest (Kontata Drelowska)
na chór mieszany, głosy solow=
e i
orkiestrę (tekst: J.
Levezow); 1828 36, 95
Begrϋ=
ssung
(Kontata Humboldtowska) na głosy męski=
e z akompaniamentem…
(tekst: L. Rellstag); 1828 37, 95
Psalm CXV – Nicht uns=
erm
Namen, Herr op. 31; 1830 101, 104
Die erste Walpurgisnacht (Pierwsza
J. W. Goet= he) op. 60; 1831 49, 51, 54, 55, 136, 1= 51
Psalm XLII – Wie der Hirsch schreit op.
42; 1837 85, 98, 101
Psalm XCV – Kommt, lasst uns
anbeten op. 46;
1838 98, 101
Psalm XCIV – Da Israel aus Ägypten zog op. 51; 1839 98, 101
Psalm XCVIII – Singet=
dem
Herrn ein neuses Lied op.
91; 1843 123, 124
Psalm II – Warum tobe=
n die
Heiden op. 78, 1; 1843 101
Psalm XLII – Richte <=
st1:place
w:st=3D"on">
Psalm XXII – Mein Got=
t,
warum hast Du op. 78, 3; 1844=
101
Festgesang „An die K&= #971;nstler” (Do artystów) na chór męski i instrumenty blaszane
op. 68;
Laudia Sion na chó=
;r i
orkiestrę op. 73; 1846 131
·
I=
nne
utwory wokalne
Pieśni chóralne
Pieśni na chór mieszany op.: 48, 50, 59, 75, 76; 1839-46= p>
Pieśni solowe
Pieśni na głos z fortepianem op.: 8, 9, 34, 47, 57, 71, 84, 86, 99, 100; 1829-47
DZIE =
1;A
INSTRUMENTALNE:
·
D=
zieła
orkiestrowe
Symfonie:
13 symfoni= a na orkiestrę smyczkową; 1821-25 20= , 21, 23
I symfonia c-moll op. 11= ; 1824 24, 41, 51
V symfonia „Reformacyjna” D-dur op. 107; 1830 45, 46, 48, 55, 56, 57= , 79, 91, 95
VI symfonia „<=
span
lang=3DPL>Włoska
Lobgesang (Śpiew pochwalny, II symfonia-konata= B-dur) op. 52 1840 95, 9= 6, 98 103, 104, 108, 115
III symfonia „<= span lang=3DPL>Szkocka” a-moll <= /span>op. 56; 1842 107, 109, 110, 111, 112, 113= , 114, 115, 124, 132, 141
Uwertury:
Uwertura C-dur op. 24; 1824 26
Uwertura trąbkowa C-dur op. 101; 1825 30, 36, 64
Uwertura do„Snu nocy letniej” E-dur op. 21; 1826 31, 32, 42, 51, 53, 11= 4, 122, 147
Uwertura koncertowa „<= span lang=3DPL>Hebrydy” (Grota F= ingala) h-moll op. 26; 1829 43, 49, 55, 57, 144, 141
Uwertura koncertowa „<= span lang=3DPL>Cisza morska i szczęśliwa podróż= ” D-dur op. 27; 1828 35, 55, 57, 83, 88
Uwertura koncertowa do „<=
span
lang=3DPL>Baśni o wodnej nimfie Meluzynie”<=
span
lang=3DPL> F-dur op. 32; 1833=
74, 75, 76, 144
·
K=
oncerty
Koncert fortepianowy a-moll; 1822 21, 59
Koncert skrzypcowy d-mol; 1822 127
Koncert podwójny na skrzypce i fortepian d-m=
oll;
1823 24
Koncert podwójny na 2 fortepianowy i
orkiestrę E-dur; 1823 &nbs=
p;
24, 25, 42
Koncert fortepianowy a-moll; 1823/24
Koncert podwójny na 2 fortepianowy i
orkiestrę As-dur; 1824 2=
4, 26,
33
Koncert fortepianowy g-moll=
op. 25; 1831 51, 55, 59, 60, 99, 129
Koncert skrzypcowy e-moll op.64; 1844 127, 128
·
M=
uzyka
kameralna
Oktet na smyczki Es-dur = op. 20; 1825 30, 52, 55, 114,= 128
Sekstet fortepianowy D-dur op. 110; 1824
Kwintet smyczkowy A-dur = op. 18; 1831
Kwintet smyczkowy B-dur = op. 87; 1845
Kwartet smyczkowy a-moll op. 13; 1827 34, 45, 55, 100=
Kwartet smyczkowy Es-dur op. 12; 1829 100
Trzy kwartety smyczkowe: D-dur, e-moll, Es-dur op. 44, 1-3; 1837 85, 98, 100
Kwartet smyczkowy f-moll op. 80; 1847 100, 136
Kwartet fortepianowy c-moll op. 1; 1822 22
Kwartet fortepianowy d-moll op. 2; 1823 24
Kwartet fortepianowy h-moll=
op. 3;&n=
bsp;
1825 27
Trio fortepianowe e-moll; <=
/span>1820
Trio fortepianowe d-moll op.
49; 1839
Trio fortepianowe c-moll op=
. 66; 1845
· =
Inne utwory na instrumen=
ty
solowe
Fortepian:
Sonata g-moll op. 105;=
1821 20
Sonata E-dur op. 6; 1825 30
Wariacje d-moll op. 54; = 1841
Wariacje Es-dur op.82; 1= 841
Wariacje B-dur op. 83; 1841
Andante i wariacje B-dur op.83a; 1841
Fantazja B-dur;&nb=
sp;
1823
Fantazja E-dur op. 15; 1823
3 fantazje i kaprysy: A-dur, e-moll, D-dur <= /i>op. 16; 1829=
Fantazja fis-moll (Sonata szkocka) op. 28; 1829 47
7 utworów charakterystycznych Pieśni bez słów op.: 19, 30, 38, 53, 62, 67, 85, 102; 1830 do 1845 74, 79, 80, 81<=
/p>
Sonata szkocka zob. Fantazja op. 28 Organy: 3 preludia i fugi op. 37=
; 1837 6 sonat op. 65; 1844/45<=
/span> Skrzypce: Sonata F-dur; Sonata f-moll Altówka: Sonata c-moll; <=
span
style=3D'mso-ansi-language:EN-US'>1823 24 Wiolonczela: Sonata B-dur Sonata D-dur op. 58; 18381820op. 4;&n=
bsp;
1823 24